niedziela, 04 marca 2007 20:29
Oceń artykuł
(1 głos)

Szlaki Wodne Polski

Poniszy materia opracowany zosta w 2006 roku na potrzeby Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, konsultowany jednak take przez kilka miesicy z kolegami z innych rodowisk zainteresowanych turystyk wodn. Staraem si tez konfrontowa go z programami opracowywanymi w rnych, zainteresowanych resortach i innych instytucjach.

Uzna naley, i zarwno pod wzgldem poruszanej tematyki, jak i proponowanych dziaa, znacznie wykracza poza zakres klubw, oddziaw i komisji turystyki wodnej PTTK.
Pojawia si wic propozycja powoania fundacji, z udziaem zainteresowanych organizacji, instytucji i osb, uczestniczcej w realizacji poniszego programu i pokrewnych inicjatyw. Partnerskiej do analogicznych podmiotw innych krajw (narodowych Waterways, zajmujcych si informacj, promocj, wspieraniem innych inicjatyw zwizanych z turystyk wodn i szlakami wodnymi).
Z tego wzgldu rekomenduj jego lektur i zachcam do wsppracy.

Cele programu
1. Budowa oglnopolskiego, zintegrowanego produktu turystycznego - turystyki wodnej - na potrzeby turystw krajowych i zagranicznych.

2. Poczenie turystyki wodnej z innymi formami turystyki oraz promocj atrakcji znajdujcych si na brzegach i w ich ssiedztwie, w tym w regionach mniej dotd penetrowanych turystycznie.

3. Zintegrowanie programw zwizanych z gospodark wodn, ochron rodowiska oraz lepszym zagospodarowaniem drg wodnych z programami i potrzebami turystyki wodnej.

4. Promocja nowych dla zagranicznych wodniakw szlakw i akwenw, budzcych zwikszone zainteresowanie po przystpieniu Polski do UE. Zmiany polskiego ustawodawstwa, w celu udostpnienia polskich szlakw wodnych zagranicznym wodniakom, nie majcych polskich uprawnie, by zgodnie z dyrektywami UE i ONZ respektowane byy uprawnienia zagraniczne.

5. Zwikszenie przychodw polskiej turystyki, z uwzgldnieniem faktw, i:
? redni czas pobytu turysty wodnego jest wielokrotnie duszy ni przy innych formach turystyki a ?koszyk usug? kupowanych w czasie pobytu znacznie bardziej zrnicowany,
? turystyka wodn w znacznym stopniu realizowana jest na terenach sabo zagospodarowanych i ma rosnce znaczenie dla kreowania nowych miejsc pracy i dochodw na tych terenach,
? turystyka wodna kreuje nie tylko bezporedni, lecz i poredni popyt na szereg zwizanych z ni towarw i usug.

6. Masowy charakter turystyki wodnej w Polsce stanowi zaplecze, procentujce regularnymi sukcesami naszych sportowcw ? wodniakw, w przeciwiestwie do wielu innych sportw, nie mogcych wybiera z tak szerokiego grona amatorw.

7. Turystyka wodna stymulowa bdzie dalszy rozwj polskiego przemysu jachtowego (ju dzi eksportujcego ok. 23 tysice odzi rocznie) i produkcj innego sprztu pywajcego oraz zwizanych z pywaniem akcesoriw i wyposaenia, co daje dzi zatrudnienie kilkudziesiciu tysicom osb.


Zaoenia
1. Turystyka wodna jest samodzielnym produktem turystycznym, na ktry skadaj si dugodystansowe i lokalne spywy kajakowe, rejsy eglarskie i motorowodne, egluga pasaerska itd. Jej uzupenieniem s sporty wodne oraz rne formy rekreacji na wodzie.

2. Jednoczenie stanowi element innych produktw turystycznych, w tym:
? turystyki przyrodniczej, cznie z unikatowymi w skali europejskiej fotosafari,
? turystyki miejskiej, stanowic atrakcyjne widokowo i zapewniajce wypoczynek poznawanie miast od strony wody,
? zwizanej z poznawaniem zabytkw historii, w tym take licznych twierdz i zamkw oraz zabytkowych urzdze hydrotechnicznych,
? kulturowej, w tym zwizanej z rnego typu rekonstrukcjami wydarze historycznych i mitycznych (Wikingowie, walki rycerskie, bitwy nowoytne), festynami i folklorem (Noce witojaskie, Dni Odry itd.).

3. Turystyka wodna zapewnia szeroki wybr form turystyki aktywnej, poczynajc od form nie wymagajcych adnego przygotowania (np. rowery wodne), po sporty ekstremalne, dostpna jest dla wszystkich grup wiekowych oraz dla osb niepenosprawnych, w przeciwiestwie do wielu innych form turystyki aktywnej.

4. Turystyk wodn uprawia mona praktycznie w caym kraju, ze wzgldu na gsto rzek, jezior naturalnych i sztucznych zbiornikw wodnych, w przeciwiestwie do np. turystyki grskiej (moliwej tylko wzdu poudniowych granic Polski). Szacuje si, i w Polsce jest:
? ok. 10 tysicy jezior (jednak wedug wielu opinii co najmniej tysic z nich zaniko w cigu ostatniego pwiecza), co stawia Polsk na drugim miejscu pod tym wzgldem w Europie po Finlandii, w tym 560 ponad 100 ha, z tego 320 jezior podpitrzonych i 27 zbiornikw wielofunkcyjnych,
? 23 tysice kilometrw rzek i 13 tysicy potokw grskich,
? 10 tysicy km rzek, jezior i kanaw nadajcych si do kajakarstwa ? liczba ta ronie, gdy corocznie penetrowane s i wytyczne nowe szlaki, s opinie, i dla kajakarstwa dostpnych jest ju ponad 15 tysicy kilometrw szlakw,
? 756 km drg wodnych, 3700 km rzek eglownych.


Drogi wodne o znaczeniu midzynarodowym
1. W Biaej Ksidze Europejskiej Polityki Transportowej transport wodny polecany jest jako najbardziej bezpieczny dla rodowiska. Jest on jednoczenie taszy od kolejowego ? a tym bardziej od koowego. Dlatego ju dzi w czci krajw Europy stanowi on 20%, a ma obj nawet 30 % adunkw. Niestety w Polsce wystpuje ladowo, nie sprzyja mu ani stan drg wodnych i skpa ich sie, ani rozwizania prawne, ani prowadzona polityka transportowa. W efekcie drg wodnych speniajcych midzynarodowe wymagania mamy jeszcze mniej, ni ldowych autostrad. Z tych powodw wiksze jednostki pywa mog jedynie Odr, pomidzy Odr a Wis, na rodkowej i dolnej Wile od Gdaska do Pocka oraz midzy Owicimiem a Krakowem a take na niektrych innych drogach wodnych i akwenach. Jednak poniewa szlakw wodnych o gbokoci ponad 50 cm (najnisze stany) jest ponad 7 tysicy km, moliwe jest stosowanie na nich paskodennych statkw pasaerskich o zanurzeniu pmetrowym, barek mieszkalnych i innych jednostek o maym zanurzeniu.

2. W europejskich planach rozwoju europejskich drg wodnych proponuje si trzy, prowadzce przez Polsk:
? E-30, czyli Odra od Ostrawy do Szczecina,
? E-40, czyli Wis od Gdaska do Warszawy a nastpnie Bugiem do granicy wschodniej i dalej, po Morze Czarne,
? E-70, czyli z Niemiec przez Wart, Note, Kana Bydgoski, Wis i Zalew Wilany po Kaliningrad.

3. Ju ponad 100 lat temu rozwaane byy take inne projekty, w tym:
? poczenia Wisy (Krakowa) z Odr a tej z Dunajem. Plany te jednak skoczyy si wraz z monarchi austro-wgiersk, cho pamitk po nich s krakowskie bulwary,
? poczenia Jezior Mazurskich z Prego i Kaliningradem Kanaem Mazurskim, ktrego budowa przerwana zostaa w czasie II wojny wiatowej,
? poczenia Pojezierza Iawsko-Ostrdzkiego ze Szlakiem Wielkich Jezior Mazurskich. Byoby to jednoczenie najkrtsze powizanie Mazur z Batykiem i stworzenie kolejnej, wielkiej ptli wodnej, z uwzgldnieniem istniejcego szlaku Narwi midzy Mazurami a Warszaw, take z komunikacj przez granice Kanaem Augustowskim i Mazurskim.

4. Polska jest (lub moe by) poczona szlakami wodnymi z innymi krajami, w tym:
? Odr - dostpny dla kajakarzy odcinek czeski i graniczny z Czechami, nastpnie dostpny dla wszystkich form turystyki wodnej i ruchu towarowego graniczny odcinek polsko-niemiecki, z kanaami z Odry na zachodnie drogi wodne oraz Wart i Noteci prowadzcymi w gb Polski,
? Batykiem, wraz z zalewami Szczeciskim i Wilanym, prowadzcymi do zachodnich i wschodnich ssiadw,
? Jeziorem Orawskim i Dunajcem dostpnym dla maej turystyki wodnej ze Sowacj,
? Kanaem Augustowskim czcym Polsk z Biaorusi i Litw (dzi szlak gwnie kajakowy),
? Kanaem Mazurskim czcym z obwodem kaliningradzkim i Litw (propozycje udronienia co najmniej dla ruchu kajakowego),
? Bugiem i poprzez dawny Kana Krlewski ? z Biaorusi i Ukrain oraz caym wschodnim systemem drg wodnych.

5. Inne wane szlaki to:
? Wisa nie tylko dolna i rodkowa, ale i od Warszawy do Owicimia, po ujcie Przemszy, gdzie zaczyna si Wisa eglowna,
? Wybrzee Batyku,
? Droga wodna Kanaem Elblskim na Pojezierze Ostrdzko-Iawskie, jako cz tzw. Ptli Toruskiej, prowadzcej z Pojezierza na Wis, koo Golubia Dobrzynia i Torunia
? Szlak Wielkich Jezior Mazurskich,
? Droga wodna z Warszawy Narwi na Mazury,
? Ptla Wielkopolska, obejmujca Note, Wart, oraz towarzyszce im kanay i jeziora.

Specyfika turystycznych szlakw wodnych
1. Lokalizacja tych szlakw w przeciwiestwie do np. pieszych, rowerowych czy konnych jest cakowicie zdeterminowana istniejcym ukadem rzek, kanaw i jezior i nie ma swobody ich wytyczania,

2. Jednoczenie korzystanie z nich uzalenione jest od stanu infrastruktury wodnej (ukad zapr, luz, jazw), dronoci drogi wodnej oraz instalacji nad wod (mosty wodne, kolejowe, rurocigi, sieci energetyczne), sezonowych zmian stanu wd,

3. Bardzo istotna jest tu (szczeglnie dla eglarstwa i eglugi pasaerskiej) cigo szlaku ? jedna przeszkoda moe cakowicie wyeliminowa szlak z dalszego uytkowania pasaerskiego, za omijanie jej dla jachtw aglowych i motorowych jest bardzo skomplikowane, czasochonne i kosztowne (slipowanie, korzystanie z dwigw, transportu ldowego),

4. W ssiedztwie szlakw wodnych jest idealne miejsce na wytyczanie innych szlakw - pieszych, rowerowych i konnych, w zwizku z ich rozdziaem od drg tranzytowych z ruchem ciarowym, atrakcyjnoci widokow i przyrodnicz oraz moliwoci korzystania ze wsplnej infrastruktury noclegowo-gastronomicznej (sie stanic wodnych, marin, innych przystani), z moliwoci organizowania kombinowanych imprez turystycznych, czcych turystyk piesz i rowerow z odcinkami spyww kajakowych i rejsw pasaerskich.

5. Turystyka wodna (np. kajakarstwo) stanowi najmniej ingerujcy w rodowisko sposb zwiedzania terenw przyrodniczo cennych, szlakami naturalnymi, nie za drogami sztucznie i trwale je przecinajcymi.

6. ?Dua? turystyka wodna (jachty, statki pasaerskie) bez wikszych kolizji koegzystowa moe z wodnym ruchem towarowym (aczkolwiek ten wystpuje dzi w Polsce na bardzo ma skal), korzystajc ze wsplnej z nim infrastruktury, stanowic take szans na oywienie obumarych czsto portw, stoczni, zimowisk statkw itd.

Uczestnicy turystyki wodnej
1. 60% populacji Unii Europejskiej mieszka w odlegoci mniejszej ni 15 km od szlakw eglownych. W Europie pywa po wodach rdldowych 6,3 mln jachtw, na pokadach ktrych egluje okoo 10 mln ludzi.

2. eglarstwo ? szacuje si, i w Polsce eglarstwo uprawia ok. 2 miliony osb ? zarwno w klubach (PZ ? 800 klubw, Yacht Kluby, kluby PTTK, LOK, ZHP, innych organizacji), jak i indywidualnie. Jeszcze wiksza jest ilo eglarzy w innych krajach europejskich ? np. w Niemczech jest 125 tysicy jachtw aglowych, we Francji 190 tysicy, za w Szwecji samych odzi do 12 m dugoci jest ponad 1,2 mln.

3. Motorowodniactwo ? obok klubw zrzeszonych w Polskim Zwizku Motorowodnym i Narciarstwa Wodnego istnieje wielu indywidualnych armatorw, take wypoyczalnie oraz szeroki wachlarz jednostek, od maych motorwek po due i luksusowe motorowe jachty morskie. Zwrci naley uwag, i w Europie jest jeszcze wiksza ilo jachtw motorowych, ni aglowych, np. w Niemczech 300 tysicy a we Francji 570 tysicy. Jak z samej nazwy zwizku wynika, z motorowodniactwem zwizane jest narciarstwo wodne, ronie te szybko ilo skuterw wodnych. Doda naley, i wikszo turystycznych wdrwek szlakami wodnymi odbywa si ?na silniku?, dotyczy to take jachtw aglowych a take bardzo popularnych w Europie Zachodniej barek mieszkalnych, ktrych warianty o mniejszym zanurzeniu mog by ofert wypoyczalni na rnych naszych szlakach i akwenach (Mazury, Ptla Wielkopolska, Pojezierze Iawsko-Ostrdzkie itd.)

4. Kajakarstwo i wiolarstwo ? jest to szeroki wybr form turystyki i dyscyplin sportu, cznie z ekstremalnymi spywami grskimi rzekami, pywaniem canoe, rnymi typami odzi z wieloosobow obsad. Najliczniejsz organizacj jest Polski Zwizek Kajakowy oraz pion kajakowy PTTK. Szacowa naley, i kajakarstwo i wiolarstwo uprawia (co najmniej okazjonalnie) znacznie wiksza ilo osb ni eglarstwo.

5. Wymieni mona jeszcze wiele form turystyki wodnej, rekreacji i sportw wodnych, cznie z nurkowaniem z jednej strony, a wdkarstwem z drugiej, take np. windsurfing, bojery...

6. egluga pasaerska. Nie omawiamy tu rejsw morskich statkw pasaerskich i turystycznych i promw oraz wodolotw, pywajcych pomidzy Polsk a innymi pastwami. Do turystyki krajowej zaliczy natomiast mona przybrzen (nad Batykiem, na Zalewie Wilanym i Szczeciskim) turystyczn eglug pasaersk. Nowym i wyranym zjawiskiem jest przeksztacanie kutrw rybackich w jednostki pasaerskie, w czci przypadkw z ich historyczn stylizacj. egluga pasaerska rozwinita jest na odcinkach ujciowych Wisy i Odry, a take na samej Odrze, dostpnej (kanaem) a po Gliwice. W przypadku Wisy, dostpna jest dla rejsw pasaerskich od ujcia po Pock, okazjonalnie do Warszawy, pomidzy Warszaw a Zalewem Zegrzyskim oraz pomidzy Krakowem a Owicimiem (bez zorganizowanej na tym odcinku eglugi, cho stanowiaby cenne uzupenienie oferty tych dwch szczeglnie wanych w polskiej turystyce destynacji). Wystpuje te lokalnie na innych odcinkach rzeki, np. Sandomierz, Kazimierz Dolny, Jezioro Wocawskie, Bydgoszcz, Toru. Najbardziej popularne turystycznie s szlaki na Warmii i Mazurach, poczynajc od Kanau Elblskiego i Pojezierza Ostrdzko-Iawskiego, przez Wielkie Jeziora Mazurskie po Kana Augustowski.

7. Widoczny jest wzrost zainteresowania wadz lokalnych i indywidualnych przedsibiorcw uruchamianiem rnych form pasaerskiej eglugi lokalnej, poczynajc od wzorowanych na Dunajcu tratew przez tramwaje wodne po gondole i stylizowane odzie Wikingw. Take przeprawy promowe obok funkcji komunikacyjnych coraz czciej stanowi atrakcj turystyczn.


Zarzdzanie drogami wodnymi i akwenami
oraz gospodarowanie na nich

1. Dotd sprawy wodne znajdoway si w gestii wielu ministerstw ? rodowiska, Rolnictwa, Transportu, Skarbu Pastwa oraz Finansw. Ostatnio rwnie Ministerstwa Gospodarki Morskiej, zainteresowanego objciem funkcji koordynatora dziaalnoci take na wodach rdldowych oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego.

2. W lipcu 2006 roku rozpocz dziaalno Krajowy Zarzd Gospodarki Wodnej, ktremu podlega zaczy Regionalne Zarzdy Gospodarki Wodnej majce dotd znacznie mniejsze uprawnienia i moliwoci dziaania, ni pokrewne instytucje w innych krajach UE, ktrym powierzono kompleksowe zarzdzanie i gospodarowania wodami rdldowymi. Poza struktur KZGW pozostay jednak Wojewdzkie Zarzdy Melioracji i Urzdze Wodnych, odpowiedzialne za znaczn cz nie tylko mniejszych ciekw wodnych, lecz take rzek i urzdze hydrotechnicznych, way przeciwpowodziowe, mniejsze zbiorniki wodne itd. Dla uytkowania wd istotne znaczenie ma take Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, nie tylko zajmujcy si pomiarami, ale koordynujcy cao spraw hydrologii Polski. Trudno wic powiedzie, i pojawi si wreszcie jeden gestor, ze stosownymi uprawnieniami i moliwociami finansowo-organizacyjnymi. Tym bardziej potrzebne jest uzgadnianie planw i dziaa ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym organizacjami i instytucjami reprezentujcymi interesy turystyki.

3. Ramowa Dyrektywa Wodna Komisji Europejskiej take Polsk zobowizuje do przygotowania do 2009 roku dla rzek ?Planu zagospodarowania dorzecza?, a nastpnie aktualizowania co 6 lat. Te plany opracowywane powinny by take z uwzgldnieniem potrzeb turystyki wodnej ? oraz z udziaem jej specjalistw. Przy rosncych iloci rnego typu opinii i projektw, wiele z nich powstaje i funkcjonuje niezalenie od pozostaych, z ograniczonym obiegiem informacji - a tym bardziej opracowa syntetyzujcych, zarwno plany lokalne, regionalne jaki i oglnokrajowe.

4. Przygotowywane s programy na lata 2007-2013, dotyczce take transportu, rozwoju regionalnego, ochrony rodowiska itd. ? w czci tylko uwzgldniajce potrzeby turystyki. Realizowane maj by z najwikszym jak dotd udziaem rodkw UE. W ramach powyszego materiau nie tylko postuluje si bezporedni udzia turystyki wodnej w podziale rodkw, lecz i uwzgldnienie jej przy realizacji pozostaych inwestycji, by unikn w przyszoci dodatkowych wydatkw lub niemoliwych ju do usunicia przeszkd.

5. Z wyjtkiem Odry wikszo drg wodnych, nawet o znaczeniu midzynarodowym, nie jest drona (co najmniej na niektrych odcinkach) dla jednostek powyej p metra zanurzenia ? co praktycznie uniemoliwia dotarcie z innych krajw np. na Mazury czy do Krakowa wikszych jachtw aglowych i motorowych oraz jednostek pasaerskich. Std, zgodnie z zaleceniami UE, za najwaniejsze uzna naley udronienie drg wodnych pomidzy zachodni granic Polski a wschodni, w tym Mazurami. Rwnorzdnie traktujc popraw zagospodarowania dwch gwnych rzek Polski, Odry i Wisy, majcych znaczenie dla ruchu wodnego nie tylko wewntrzpolskiego, zarwno turystycznego, jak i towarowego.

6. Na dzie dzisiejszy Polska nie istnieje w europejskich ofertach wycieczkowej rdldowej eglugi pasaerskiej, ktre na zachodzie kocz si na Berlinie, na wschodzie zaczynaj od Petersburga, na poudniu biegn Dunajem i jego dopywami. Najbardziej ambitn prb ostatnich lat byo uruchomienie staych rejsw pasaerskich z Gdaska do Warszawy, ze zwiedzaniem szeregu bardzo atrakcyjnych miast na szlaku. Mimo byskawicznej sprzeday miejsc na statku ?Fryderyk Chopin? midzynarodowym turystom, tylko raz udao si dopyn do Warszawy, ze wzgldu na fatalny stan szlaku midzy Jeziorem Wocawskim a stolic. Trudno rokowa, czy i kiedy zrealizowany zostanie projekt pogbienia i udronienia szlaku Wisy a do Krakowa (Owicimia), by dostpny by nie tylko dla jachtw, lecz i jednostek pasaerskich o mniejszym zanurzeniu.

7. Dotychczas inwestycje i eksploatacja drg wodnych w Polsce w niedostatecznym stopniu uwzgldniaj potrzeby ruchu turystycznego. wiadcz o tym wielkotowarowe luzy na kanaach, brak przepraw dla maego ruchu turystycznego na wielu innych zaporach (np. w Dbem przy Zalewie Zegrzyskim), brak infrastruktury turystycznej przy luzach i niekorzystny dla turystw system opat za korzystanie z nich W sumie przepynicie zaniedbanego i pozbawionego infrastruktury szlaku kosztuje droej, ni jazda ssiedni autostrad.

8. Na drogach i mniejszych szlakach wodnych s liczne przeszkody naturalne i sztuczne pod wod, na wodzie i nad wod, w tym zbyt niskie mosty (dotyczy to nawet Kaskady Grnej Wisy, stosunkowo nowej inwestycji). Przy spadku transportu towarowego na polskich drogach wodnych turyci s dzi gwnymi ich uytkownikami. Tymczasem np. w Wielkiej Brytanii naturalne i sztuczne (kanay) drogi wodne dziki turystyce wodnej zyskay waciwe zagospodarowanie, moliwo utrwalenia i promocji dziedzictwa materialnego i kreowania z turystyki istotnych dochodw dla lokalnych spoecznoci.

9. Wiele istniejcych i planowanych sztucznych zbiornikw wodnych wycza si z ruchu turystycznego, ograniczajc ich funkcje wycznie do potrzeb gospodarki wod (zabezpieczenie przeciwpowodziowe, poprawa retencji, pobr wody dla aglomeracji). Oczywicie prostsze jest zakazanie uprawiania turystyki i sportw wodnych, ni godzenie rnych interesw.

10. Pozytywne skutki daj natomiast fundusze przeznaczane na rekultywacj terenw poprzemysowych. Trwa obecnie zalewanie koo Dbrowy Grniczej ogromnego wyrobiska po piasku, gdzie powstanie ju czwarte jezioro Pogoria, o powierzchni ponad 550 hektarw i ok. 8 km dugoci (niestety bez dronego dla eglarzy i kajakarzy poczenia z jeziorem Pogoria I, gdzie rozwinita jest ju infrastruktura turystyki wodnej). Jeszcze wikszy i gbszy zbiornik powstanie w wyrobisku kopalni wgla brunatnego w Bechatowie, majcym ju stoki narciarskie na grze usypanej przez lata z ziemi odrzucanej znad pokadw wgla.

11. Nastpuje wyrany wzrost zainteresowania samorzdw lokalnych budow zbiornikw maej retencji, z jednoczesnym traktowaniem ich jako centra sportw wodnych i turystyki, zarwno dla mieszkacw okolicznych miejscowoci, jak i zwikszajcych atrakcyjno turystyczn.

12. Wadze lokalne i inni gestorzy brzegw za gwne przeszkody rozwoju infrastruktury wskazuj obok finansw bardzo skomplikowany i czasochonny tryb uzgodnie zezwole na budow wszelkiego rodzaju przystani, zaniedbania w utrzymaniu drg wodnych, niech gestorw luz (a take wielu nieczynnych portw, zimowisk statkw, stoczni rzecznych) wobec propozycji udostpniania ich na potrzeby ruchu turystycznego. Dodatkowo doda mona brak gotowych, maksymalnie powtarzalnych projektw przystani pasaerskich i jachtowych oraz stanic kajakarskich, wraz z ich infrastruktur nie tylko na wodzie, lecz i na brzegach. To take przedua inwestycje, zwiksza ich koszty i pogarsza funkcjonalno, gdy kady projekt przygotowywany jest, jakby mia by w peni unikatowy.

Gwne zadania zwizane z zagospodarowaniem turystycznym szlakw wodnych Polski
Zadanie 1. Wsppraca w udranianiu i przystosowywaniu do potrzeb turystyki drg wodnych w Polsce:
? pogbianie i oczyszczanie szlakw i drg wodnych,
? usuwanie naturalnych i sztucznych przeszkd pod wod, na wodzie i nad wod,
? uporzdkowanie przepisw i ich egzekwowanie w celu zapewnienia dronoci i dostpnoci dla turystyki szlakw wodnych - wysokoci mostw, innych instalacji, ograniczenia grodzenia brzegw, planowanie ?przenosek? dla kajakw, luz turystycznych lub pochylni bd wzkw transportowych dla jachtw i maej eglugi pasaerskiej. Kiedy moliwy by transport wzkami sprztu wodnego midzy Jeziorem Koronowskim a Brd i oglnokrajowym systematem szlakw wodnych. Budowa pochylni (lub linii dla wzkw) przy zaporze w Dbem umoliwiaby nie tylko ulepszenie szlaku z Wisy na Bug i Narew, ale i stworzya wyjtkowo atrakcyjn warszawsk ptl wodn, obejmujc Kana eraski, Jezioro Zegrzyskie, ujciowy odcinek Narwi, Wis podwarszawsk i warszawsk.

Zadanie 2. Modernizacja i rozbudowa sieci stanic wodnych i przystani na gwnych szlakach wodnych Polski:
? wytyczenie sieci, budowa nowych i modernizacja istniejcych, zarwno majcych prywatnych, jak i publicznych gestorw,
? wprowadzenie preferencji (take w systemach dotowania i kredytowania) dla takich obiektw, sucych nie tylko turystyce specjalistycznej, ale ogowi turystw a take sportom i rekreacji mieszkacw,
? wypracowanie przynajmniej dwch rekomendowanych zestaww wymaga infrastruktury brzegowej i ldowej ? ?europejskiej? i krajowego minimum,
? opracowanie standardowych projektw i technologii akceptowanych przez waciwe suby,
? wczenie Polski do kategoryzacji tych obiektw w krajowym systemie powizanym np. z niemieckim systemem ?tej fali?,
? tworzenie punktw informacji turystycznej wodno-ldowej.

Zadanie 3. Wytyczanie i oznaczanie drg wodnych oraz szlakw turystycznych im towarzyszcych:
? przyjcie programu zintegrowanych (wodno-ldowych) szlakw turystycznych wraz z zasadami ich wytyczania i oznaczania, take w europejskim systemie ?tej fali?,
? zapewnienie biecego nadzoru nad stanem szlakw i ich oznaczaniem (kol. Marek Lityski oznaczajc szlak Sanu wprowadzi innowacj ? opiekuna czy te gospodarza szlaku (jego odcinka), odpowiedzialnego za odnawianie oznacze i wymian zniszczonych tablic informacyjnych),
? doradztwo dla samorzdw lokalnych, zwizkw miast i gmin oraz innych podmiotw w opracowywaniu szlakw,
? czenie opisywania szlakw w terenie z wydawnictwami drukowanymi i materiaami elektronicznymi.

Zadanie 4. Zaopatrzenie w sprzt pywajcy
? na polskim rynku istnieje duy wybr kajakw, odzi wiosowych, jachtw aglowych i motorowodnych. Istniej tu co najwyej bariery cenowe, zarwno dla indywidualnych nabywcw, jak i dla klubw i orodkw,
? wyranie jednak zmniejszya si ilo duych jachtw morskich, ze wzgldu na znaczny koszt ich budowy, remontu i eksploatacji,.
? zauwaalny jest wyrany brak jednostek na potrzeby pasaerskiej eglugi rdldowej ? poczynajc od rowerw wodnych, przez odzie i statki na potrzeby eglugi lokalnej, koczc na statkach o maym zanurzeniu, w tym hotelowcach, mogcych obsugiwa rejsy wielodniowe, krajowe i transgraniczne,
? okazjonalnie adaptowane s na te cele stare holowniki i inne jednostki, co zdecydowanie nie wystarcza na potrzeby istniejcego popytu,
? podane s tu zarwno nowe oferty producentw, jak i instrumenty ekonomiczne, pozwalajce na leasing, kredytowanie i dotowanie takich zakupw.

Zadanie 5. Dokumentacja kartograficzna:
? opracowanie zestawu map gwnych szlakw wodnych i akwenw o rnej rozdzielczoci (skali) wraz z towarzyszc im infrastruktur - na rny uytek,
? kady lokalny materia zawieraby map szlaku z powszechnie stosowan legend i piktogramami turystycznymi oraz cz wymienn, gdzie zamieszczane byyby opisy w rnych jzykach,
? w innym przypadku ten wymienny modu moe zawiera prezentacj mariny lub stanicy wodnej, klubu, miejscowoci, powiatu czy zwizku gmin?
? zamieszczanie ich w Internecie do pobrania i kompletowania w ten sposb ?prywatnych? przewodnikw po wybranych trasach,
? wersja elektroniczna (internetowa) pozwalaaby na szybk aktualizacj, stosowanie zmiennej szczegowoci map i opisw itd.
? wersje do druku mogyby skada si na przewodniki po danym szlaku, regionie, z uzupenieniem o opisy oglnoturystyczne, baz teleadresow, atrakcyjne zdjcia itp.
? w formie afiszowej i plakatowej byoby to zaproszenie na rnego typu regaty, spywy, wianki witojaskie, inne imprezy zarwno specjalistyczne, jak i masowe,
? te same materiay byyby dostpne, najlepiej w ukadzie kolejnych plakatw/plansz pokazujcych w rnej rozdzielczoci szlaki wodne Europy ? sie gwnych szlakw wodnych Polski ? Wisa wraz z dorzeczem (lub Odra, Mazury, Batyk, najblisze szlaki wodne i akweny, plan miejscowoci i mariny/przystani) i mogyby znale si w punktach Informacji Turystycznej, marinach, przystaniach eglugi pasaerskiej itd.

Zadanie 6. Promocja i udostpnianie informacji o szlakach wodnych Polski:
Istnieje wiele czasopism specjalistycznych (lub dziaw w innych), drukowanych publikacji oglnokrajowych i lokalnych, serwisw internetowych oficjalnych lub prywatnych

1. Internet:
? Uruchomienie i prowadzenie wielojzycznego portalu ?Polskie Szlaki Wodne ? Polish Waterways? z opisami szlakw, mapami o zmiennej rozdzielczoci, relacjami, polecanymi wydarzeniami,
? Powizania z innymi serwisami lokalnymi i midzynarodowymi.

2. Prezentacje multimedialne:
? Caoci szlakw wodnych, take wybranych szlakw i akwenw, wojewdztw.
? Tematyczne ? egluga pasaerska, jachty aglowe i motorowe, kajaki, inne sporty wodne,
? W powizaniu z innymi produktami turystycznymi ? fotosafari/turystyka przyrodnicza, zabytki na wodzie i nad wod, turystyka miejska, kulturowa,
? Kalendaria wydarze na wodach i brzegach.

3. Wydawnictwa drukowane:
? Jak wyej,
? Skrcone, wielojzyczne przewodniki po szlakach wodnych,
? Poradniki dla planujcych inwestycje - wzorcowe projekty stanic, przystani i portw, infrastruktura towarzyszca w standardzie europejskim i podstawowym, krajowym, zasady kategoryzacji itd.

4. Materiay rdowe dla zagranicznych mediw:
? Jak wyej, serwisy zdjciowe, tumaczenia materiaw,
? Zaproszenia i relacje z wydarze,
? Informatory teleadresowe.

5. Informacja Turystyczna:
? Materiay dla istniejcych punktw IT i tworzenie nowych, w ssiedztwie przystani,
? Doradztwo w zakresie prowadzenia IT turystyki wodnej w powizaniu z pozosta informacj turystyczn.

6. Informacja w terenie:
? Znakowanie szlakw,
? Oznaczanie przeszkd i udogodnie na szlakach,
? Mapy, plansze, tablice informacyjne w stanicach wodnych i przystaniach,
? Informacje o atrakcjach turystycznych i wanych dla wodniakw usugach.

Zadanie 7. Przedsiwzicia promujce polskie szlaki wodne:
1. Scenariusz (kalendarium) rekomendowanych co roku wydarze na gwnych szlakach wodnych.

2. Promocja unikalnych przedsiwzi.

3. Udzia w midzynarodowych targach i innych wanych dla wodniakw wydarzeniach.

4. Organizacja zagranicznych i krajowych wystaw, w tym pywajcych, odwiedzajcych rne miasta.

5. Kolporta materiaw multimedialnych, prowadzenie ksigarni wysykowej.


Forma prawno-organizacyjna
Z dotychczasowych dyskusji wynika, i optymalnym rozwizaniem byoby powoanie fundacji ?Polskie Szlaki Wodne ? Polish Waterways?, z udziaem organizacji zajmujcych si turystyk i sportami wodnymi, oglnoturystycznych i regionalnych, take instytucji pastwowych i samorzdowych, innych zainteresowanych podmiotw i osb.

Koordynacja
1. Pod wzgldem infrastruktury gospodarki wodnej ? Krajowy Zarzd Gospodarki Wodnej we wsppracy z zainteresowanymi resortami,

2. Pod wzgldem infrastruktury turystycznej ? Polskie Towarzystwo Turystyczno- Krajoznawcze - jako najwiksza i najbardziej uniwersalna, ze stosownym dowiadczeniem i zapleczem organizacja turystyczna, take we wsppracy z innymi partnerami,

3. Pod wzgldem promocji turystycznej ? Polska Organizacja Turystyczna


Wsppraca
1. Minister waciwy dla turystyki
2. Minister Rozwoju Regionalnego
3. Minister rodowiska
4. Minister Gospodarki Morskiej
5. Minister Rolnictwa
6. Polska Organizacja Turystyczna
7. Polska Agencja Rozwoju Turystyki
8. Krajowy Zarzd Gospodarki Wodnej

Inni partnerzy
1. Organizacje zwizane z wod, w tym: Polski Zwizek eglarski, Polski Zwizek Kajakowy, Polski Zwizek Motorowodny i Narciarstwa Wodnego, Liga Morska i Rzeczna, Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe itd.
2. Instytucje zwizane z wod, w tym Regionalne Zarzdy Gospodarki Wodnej, Wojewdzkie Zarzdy Melioracji i Urzdze Wodnych
3. Regionalne i Lokalne Organizacje Turystyczne
4. Samorzd szczebla wojewdzkiego, powiatowego, miejskiego i gminnego
5. Lokalne zwizki miast i gmin nad szlakami wodnymi
6. Podmioty komercyjne i niekomercyjne, bdce gestorami portw, marin, przystani, stanic wodnych, luz, Miejskie Orodki Sportu i Rekreacji, wypoyczalnie sprztu pywajcego i firmy czarterujce jachty, armatorzy eglugi pasaerskiej
7. Gestorzy obiektw bdcych w ssiedztwie szlakw wodnych, stanowicych atrakcje turystyczne lub zaplecze noclegowe i gastronomiczne turystyki


Zesp ds. oznaczania szlakw wodnych
Proponuj powoywanie zespou, ktrego celem jest koordynacja prac zwizanych z wytyczaniem, oznaczaniem i informacj na temat szlakw wodnych Polski oraz powizanych z nimi szlakw ldowych.
W zespole obok kajakarzy i eglarzy znajd si przedstawiciele innych zainteresowanych komisji (w tym turystyki pieszej i rowerowej) oraz oddziaw PTTK a take inni partnerzy.
Celem zespou jest udzielanie pomocy w przygotowywaniu projektw wytyczania i odnawiania szlakw oraz pozyskiwania rodkw na te cele, przygotowywanie wzorcowej dokumentacji, pozyskiwanie partnerw itd. Zesp pozyskiwa te bdzie zlecenia na wytyczanie najwaniejszych szlakw wodnych oraz udziela pomocy w tworzeniu systemw i punktw informacji turystycznej, zwizanej ze szlakami wodnymi.
Zadania
1. Opracowanie wzorcowej dokumentacji wnioskw o dofinansowanie wytyczania i znakowania zintegrowanych (wodnych i ldowych) szlakw turystycznych,

2. Pozyskanie do wsppracy Polskiej Organizacji Turystycznej (oraz ROT, LOT), zwizkw miast i gmin nad gwnymi rzekami i akwenami, innych partnerw,

3. Przygotowanie wnioskw o dofinansowanie wybranych szlakw i ich zoenie we waciwych urzdach marszakowskich i innych instytucjach.

4. Opracowanie, druk i kolporta poradnika nt. zintegrowanych szlakw turystycznych, wodno-ldowych (zasady wytyczania i oznaczania, katalog znakw, inne, niezbdne informacje),

5. Doradztwo i wytyczenie wzorcowych szlakw wraz z towarzyszcym im systemem informacji i promocji,

6. Wsppraca z zainteresowanymi strukturami PTTK i innych organizacji ? take przy wykorzystaniu opracowanych przy znakowaniu szlakw map i planw na potrzeby wydawnictw drukowanych i elektronicznych.


Zesp ds. kategoryzacji i certyfikacji stanic wodnych i przystani
Zesp dziaa powinien we wsppracy z organizatorami konkursw typu Nagroda Przyjaznego Brzegu i Bkitna Fala, posikujc si rozwizaniami stosowanymi w Polsce dla kategoryzacji obiektw noclegowych, niemieckim programem ta Fala, innymi przepisami prawnymi i normami krajowymi i midzynarodowymi.
Celem zespou jest upowszechnianie wrd gestorw bazy turystyki wodnej podanych standardw wyposaenia nabrzey i pozostaego zaplecza, wyrnianie obiektw speniajcych ju wysze standardy i zapewnianie turystom wodnym informacji o gwarantowanych usugach na szlaku.


Zadania
1. Wypracowanie i uzgodnienie z partnerami standardw dla ?euromariny? i ?eurostanicy? ? speniajcych wymagania ogu wodniakw krajowych i zagranicznych oraz gwarantowanego (zalecanego) standardu minimum.

2. Upowszechnianie ww. standardw w oparciu o doradztwo, wydawnictwa wasne, inne media, imprezy targowe itp.

3. Opracowanie katalogu zawierajcego wzorcowe projekty stanic kajakarskich, marin dla jachtw, przystani pasaerskich z typow dokumentacj nabrzey oraz wyposaenia na brzegach z czci noclegow (pola namiotowe, campingi, hotele), gastronomiczn, handlowo-usugow, IT, sanitarn (toalety, umywalnie, oglnodostpne kuchnie, miejsca do przekazania mieci i innych odpadw staych i pynnych etc).

4. Kategoryzacja obowizkowa obiektw bdcych w gestii PTTK i dobrowolna obiektw innych gestorw.


Redakcja ?Polskie Szlaki Wodne ? Polish Waterways?

Powoany powinien by zesp, zajmujcy si prowadzeniem biblioteki, archiwum i redakcji multimedialnej zajmujcej si polskimi i europejskimi szlakami wodnymi.
Zadania zespou to:
? Prowadzenie biblioteki, we wsppracy z Centraln Bibliotek Turystyczn PTTK,
? Elektroniczne kopiowanie zbiorw bibliotecznych i archiwalnych w celu ich lepszego udostpniania,
? Uruchomienie i prowadzenie portalu internetowego, wielojzycznego na temat polskich i europejskich szlakw wodnych,
? Wsppraca z krajowymi i zagranicznymi redakcjami wydawnictw drukowanych i elektronicznych,
? Opracowywanie map, planw, aktualnych przewodnikw i kalendariw na potrzeby turystyki wodnej,
? Prowadzenie ksigarni wysykowej na potrzeby turystw krajowych i zagranicznych.

Wierz, i szlaki wodne i akweny s wsplne, e da si pogodzi ich gospodarcze i turystyczne zagospodarowanie. Rok temu piszc rekomendacj dla Biebrzaskiego Parku Narodowego chwaliem dochowanie wymogw ochrony rodowiska, pogodzonych z turystyk ? i wylansowanie Bagien Biebrzaskich jako unikatowego w Europie ?produktu? turystycznego Polski. A do Grand Prix rekomendowaem organizatorw corocznych Flisw Odrzaskich, mobilizujcych wadze, mieszkacw duych miast i wiosek, do zauwaenia rzeki i wspycia z ni.
Materia ten stanowi wstpny zarys problematyki, do dyskusji, korekty i uzupenie.
Wdziczny bd za uwagi. I licz na wspprac.

Mirosaw Czerny
Sekretarz Jury Nagrody Przyjaznego Brzegu
Czonek Prezydium Komisji Turystyki eglarskiej ZG PTTK
tel. 022 638.15.17, 0604 263769

Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Poprawiane: poniedziałek, 24 maja 2010 20:34
Więcej z tej kategorii: « Midzy Odr a Wis Niedugo rusza egluga Wilana »

1 Komentarz