Udział procentowy żeglugi śródlądowej w poszczególnych krajach EU kształtuje się na poziomie 14% w Belgii, 12% w Niemczech, 44% w Holandii i 0,9% w Polsce.

Analiza struktury transportu towarowego w Polsce pokazuje znaczące różnice wielkości transportu towarów z innymi krajami Europy Zachodniej.
Przyczyny tego zupełnie odmiennego stanu upatrywać należy w niemal zupełnym braku infrastruktury żeglugi śródlądowej.
W celu rozwoju tego ekologicznego, ale zmarginalizowanego środka transportu konieczna jest przede wszystkim zmiana polityki transportowej.(...)

Podstawową barierą dla rozwoju tej branży jest brak sieci kanałów spełniających wymogi umożliwiające ich eksploatację przez jednostki pływające. 

Obecnie tylko 5% długości polskich dróg wodnych spełnia kryteria stawiane drogom wodnym IV i V kategorii i jest to kilka niepołączonych odcinków o łącznej długości 206 km.
Istnieje zatem około 100 km dróg wodnych klasy IV i powyżej, podczas gdy w Europie sieć dróg wodnych dostępnych dla typowych barek (o tonażu 1350 t) sięga 10 tys. km długości.
Dla porównania, odsetek dróg wodnych IV i V kategorii wobec reszty sieci dróg wodnych wynosi we Francji - 29%, w Belgii - 55%, w Holandii - 50%, w Niemczech - 70%. Jest to od 6- do 14-krotnie więcej niż w Polsce.
Średnio w krajach Unii Europejskiej transportem śródlądowym przewozi się 7,1% ogółu towarów, a więc 14-krotnie więcej niż w Polsce.

Wzrost znaczenia żeglugi śródlądowej w Polsce jest uwarunkowany zagospodarowaniem dróg wodnych, stworzeniem takich warunków armatorom polskim, aby byli w stanie konkurować z innymi przewoźnikami na Zachodzie Europy, zamianą wyeksploatowanej floty na nową, przystosowaną do współczesnych wymagań żeglugi śródlądowej.

Perspektywą dla żeglugi śródlądowej jest jej udział w wybranych segmentach rynku:

- obsługa portów morskich, przede wszystkim Szczecin – Świnoujście
- obsługa obrotów handlu zagranicznego w relacji z Niemcami, Holandią
- przewozy pasażerskie przybrzeżne, turystyczne w relacji Niemcy – Polska

 Żegluga śródlądowa w Europie

Żegluga śródlądowa stanowi istotny element systemu transportowego krajów Unii Europejskiej. Najbardziej rozwinięte rynki usług transportu wodnego śródlądowego znajdują się w Holandii, Belgii, Niemczech i Luksemburgu.
Według Komisji Europejskiej żegluga śródlądowa jest jednym z najbardziej proekologicznym środkiem transportu, którego rozwój w krajach Unii Europejskiej zdeterminowany jest między innymi ze względu na małe zużycie energii, niską emisję zanieczyszczeń powietrza i niskie koszty zewnętrzne.

Jak podają dane Ministerstwa Infrastruktury: 1 litr paliwa pozwala przewieźć barce na odległość 1 km aż 127 ton ładunku, podczas, gdy samochodem jedynie 50 ton, a koleją 97 ton. Niska energochłonność jest przyczyną znacznie mniejszej niż w transporcie samochodowym emisji zanieczyszczeń powietrza. Koszty zewnętrzne transportu śródlądowego wynoszą wg opracowań Komisji Europejskiej 5 Euro na 1000 tkm i są blisko pięciokrotnie mniejsze niż koszty zewnętrzne transportu drogowego (24,12 Euro/1000 tkm).

Polityka transportowa Unii Europejskiej zapowiada renesans żeglugi śródlądowej, przewiduje wzrost przewozu towarów wodnymi drogami śródlądowymi w Europie.

Podczas gdy transport samochodowy napotyka bariery w postaci kongestii na drogach, drogi wodne dysponują dużymi rezerwami przepustowości.
Na uwagę zasługuje duża ładowność i masowość floty żeglugi śródlądowej.

W krajach Unii Europejskiej obserwowany jest spadek udziału towarów masowych na rzecz wzrostu udziału półproduktów, przewozów drobnicy i kontenerów.

Szanse dla rozwoju żeglugi śródlądowej tkwią w rozwoju przewozów:

- kombinowanych
- przybrzeżnych
- morsko-rzecznych

oraz w umocnieniu dotychczasowej pozycji żeglugi śródlądowej na rynkach europejskich, dostosowania do nowych warunków, zmianach technologii przewozu, transportu nowych ładunków.
Ważne znaczenie dla rozwoju żeglugi śródlądowej ma prowadzona polityka, polegająca na tworzeniu sieci dróg wodnych dla transportu kombinowanego, punktów logistycznych w portach rzecznych i morsko-rzecznych.