niedziela, 09 stycznia 2011 23:37
Oceń artykuł
(0 głosów)

Wielka Ptla Wielkopolski - parametry

Wielka Ptla Wielkopolska - opis szlaku wodnego i parametry eksploatacyjne poszczeglnych odcinkw (Kana Bydgoski, Kana Grnonotecki, Kana lesiski, Rzeka Warta, Note Dolna, Note Grna, Jezioro Gopo). Z zasobw RZGW Pozna.

Kana Bydgoski


Jest rdldowym szlakiem wodnym, stanowicym cz drogi wodnej Wisa - Odra. Jego dugo wynosi 24,5 km /od km 14,4 do 38,9/.
Trasa Kanau Bydgoskiego wiedzie przez wschodni cz szerokiej pradoliny torusko-eberswaldzkiej, Kotlin Torusk. Krajobraz, jaki tu widzimy, to paska dolina z terasowymi wydmami na brzegu lewym. Jest to kana sztuczny czcy dwa systemy wodne: rz. Brdy /dorzecze Wisy/ i Noteci /dorzecze Odry/ zaliczony do II klasy drogi wodnej. To unikalny w skali europejskiej przykad XVIII-wiecznej myli technicznej oraz rozwoju techniki na przestrzeni XIX i pierwszej wierci XX wieku. Jest najstarszym kanaem w Polsce - zbudowany zosta w latach 1772-1774, a luzy wykonane byy z drewna. Obecna trasa kanau i konstrukcja luz pochodz z lat 1912-1914.
W roku 2005 wpisany zosta do rejestru zabytkw. Odcinki nasypowe kanau wykonano w postaci obustronnych grobli gliniastych z ubezpieczeniem skarp opask faszynow. Brzegi kanau przebiegajce w wykopie ubezpieczone s pyt potulick, ciank palisadow drewnian i narzutem kamiennym.

Posiada sze luz eglugowych jednokomorowych betonowych o wymiarach komr 57,4 x 9,60 m. Wysokoci spadw na luzach wahaj si od 1,81 /luza Jzefinki/ do 7,58 m /luzy w Okolu i Czykwku-posiadaj one zbiorniki oszczdnociowe/.

Kana Grnonotecki


Liczy 25,0 km dugoci / od km 121,6 do 146,6/ i jest ostatnim odcinkiem drogi wodnej Warta - K. Bydgoski. Jest to kana sztuczny czcy Note grn z Kanaem Bydgoskim zaliczony do klasy Ia drogi wodnej. Posiada sze luz eglugowych jednokomorowych o wymiarach komr 42,0 x 5,00 m wykonanych z betonu, cegy klinkierowej i ciosw kamiennych. Za pomoc nich statki pokonuj spad wynoszcy 13,68 m /w kierunku K. Bydgoskiego/.
Przy kadej luzie jest zbudowany jaz sucy do odprowadzania nadmiaru wd rz. Noteci krzyujcej si z kanaem lub z wasnych lokalnych zlewni. Kana Grnonotecki jest jednoczenie rdem, zaopatrujcym w wod Kana Bydgoski.


Kana Grnonotecki znajduje si w Kotlinie Toruskiej. Kocowy odcinek kanau /od km 137,5 do 146,6/ poprowadzony zosta krzywiznami wrd niewielkich, lesistych wzniesie. Wysokie, piaszczyste brzegi z bogatym zadrzewieniem tworz bardzo adny krajobraz, niezwykle atrakcyjny turystycznie.


Szeroko szlaku eglownego wynosi od 15 do 20 m i jest on oznakowany znakami eglugowymi brzegowymi. Gboko wody w kanale waha si od 0,80 do 1,20 m w zalenoci od poziomu pitrzenia.
Okres nawigacji: od kwietnia do listopada. Przy WW najmniejsze przewity wystpuj pod mostami: drogowym przy luzie nr 6 w Dbinku w km 130,78 - 4,0 m, drogowym w ochowie w km 144,36 - 4,0 m, drogowym przy luzie w ochowie w km 144,98 - 3,6 m. Przewity pozostaych mostw wynosz ponad 4,0 m.

Kana lesiski


Liczy 32 km /od km 0,00 do 32,00/ i czy rz. Wart z Jeziorem Gopo. Jest pierwszym odcinkiem drogi wodnej Warta - K. Bydgoski. Powsta w wyniku poczenia przekopami /odcinki sztuczne kanau/ acucha jezior Konisko-lesiskich /odcinki naturalne kanau/, zaliczony do II klasy.
Trasa kanau pooona jest w dolinie rynny, jak pozostawi tu lodowiec, w charakterystycznym krajobrazie pagrkw, wzniesie morenowych i sandr pojeziernych. Posiada cztery luzy eglugowe jednokomorowe o konstrukcji betonowej.


Dwie pierwsze luzy /pomidzy Wart a jeziorami lesiskimi/ o wymiarach komr 58,0 x 9,60 pokonuj spad wynoszcy 1,70 m, za dwie ostatnie /pomidzy jeziorami lesiskimi a Jeziorem Gopo/ o wymiarach komr 59,0 x 9,60 pokonuj spad 7,06 m.


Niewtpliw atrakcj kanau s jeziora, przez ktre przepywamy: Ptnowskie, Wsowskie, Mikorzyskie, lesiskie i Czarne. Dugo ich wynosi 16,29 km i stanowi one zarazem jego stanowisko szczytowe. Kana posiada take dwie przepompownie / w Morzysawiu i Ptnowie/ i jaz ulgowy /w Gawronach/. Szeroko szlaku eglownego wynosi od 22 do 25 m i jest on oznakowany znakami eglugowymi pywajcymi i brzegowymi. Gboko wody w kanale waha si od 1,30 do 2,20 m.


Okres nawigacji: koniec kwietnia-listopad. Przy WW przewity wszystkich mostw wynosz ponad 4,0 m.

Rzeka Warta


Warta jest najdusz rzek eglown w naszym RZGW. Organizacyjnie przynaley do Zarzdu Zlewni w Poznaniu. Jest rzek nizinn, swobodnie pync, uregulowan ostrogami i tamami rwnolegymi. Szlak eglowny oznakowany jest znakami eglugowymi gwnie brzegowymi.


Okres nawigacji: w zasadzie od kwietnia do listopada, ale w ostatnich latach warunki do pywania wystpuj nawet w styczniu, lutym i grudniu.
Zgodnie z klasyfikacj rdldowych drg wodnych jest drog wodn o znaczeniu regionalnym /tak samo jak wszystkie drogi wodne naszego RZGW/ i dzieli si na trzy odcinki:
Od Konina do Lubonia pod Poznaniem tj. od km 406,6 do 252,0 o d. 154,6 km i jest zaliczona do kl. Ia /najniszej/.
Od Lubonia do Santoku tj. od km 252,0 do 68,2 o d. 183,8 km i jest zaliczona do kl. Ib.
Od Santoku do Kostrzyna n. Odr tj. od km 68,2 do 0,00 o d. 68,2 km i jest zaliczona do kl. II.
Szeroko szlaku eglownego tego pierwszego odcinka, czyli do Lubonia wynosi ok. 30 m. Gboko tranzytowa wynosi 60 cm przy NW i 130 cm przy W. Przy WW najmniejszy przewit wystpuje pod mostem kolej. w Solcu w km 318,0 i wynosi tylko 2,70 m.


Przewity pozostaych mostw przekraczaj 4,0 m. Statki pojedyncze, ktre mog pywa po tym szlaku Warty nie powinny przekracza 57,0 m dugoci i 9,20 m szerokoci /przy odpowiednich warunkach hydrologicznych/.
Szeroko szlaku eglownego drugiego odcinka - do Santoku, wynosi od 36 do 40 m, gboko tranzytowa-90 cm przy NW i 160 cm przy W. Przy WW najmniejszy przewit wystpuje pod mostem drogowym w Sierakowie w km 145,0 i wynosi 4,0 m, a pod pozostaymi mostami przekracza 4,0 m.
Statki pojedyncze, ktre mog pywa po tym szlaku Warty nie powinny przekracza 57,0 m dugoci i 9,20 m szerokoci /przy odpowiednich warunkach hydrologicznych/. Od Konina do Santoku Warta pynie szerok pradolin warszawsko - berlisk w przewaajcym krajobrazie nizinnym wrd lasw, pl uprawnych i wzgrz morenowych.
Morenowe obramowania doliny wystpuj szczeglnie pod Koninem, remem i Midzychodem a swoim "grzystym" krajobrazem zaskakuj i zachwycaj jednoczenie zdumionych wodniakw.
W celu zachowania wartoci przyrodniczych, historycznych i kulturowych oraz walorw krajobrazowych, w dolinie rzeki a take na jej obrzeach powsta jeden Park Narodowy i szereg Parkw Krajobrazowych.
Tym Parkiem Narodowym, ktry zajmuje faliste i pagrkowate tereny Pojezierza Poznaskiego na lewym brzegu Warty pomidzy km 263 a 252 / m. Niwka - m. Lubo k. Poznania/ jest Wielkopolski Park Narodowy.
Rzeka nie przepywa przez teren Parku, ktrego wiksz cz pokrywaj lasy i jeziora, tym niemniej warto tu si zatrzyma / rocznie odwiedza go ponad 1 mil. turystw/ i zobaczy choby pikne J. Greckie ozdobione dwoma wyspami oraz znajdujc si przy jeziorze zbudowan w czasie II wojny wiatowej w stylu paacu, siedzib Artura Greisera gdzie mieci si obecnie Dyrekcja Parku i Orodek Muzealno-Dydaktyczny /w m. Jeziory/, czy te zachowane do dzi XIX - sto wieczne dwory w Szreniawie i Trzebawiu.


Parki Krajobrazowe zwizane z dolin Warty reprezentuj:
- Nadwarciaski Park Krajobrazowy lecy w Dolinie Koniskiej, przez ktry rzeka przepywa od km 385,15 do 348.00 /m. Sugocinek-uj. rz. Prosny w m. Tarnowa/. W granicach Parku znalaz si najcenniejszy przyrodniczo odcinek Pradoliny Warty z urozmaicon rzeb, starorzeczami i wydmami. Jest ostoj ptakw o europejskiej randze ornitologicznej. Gniazduje tu okoo 150 gatunkw ptakw /67 % gatunkw lgncych si w Polsce/.
- erkowsko - Czeszewski Park Krajobrazowy , ktrego cz rodkowa ley w Kotlinie remskiej, przez ktr rzeka przepywa od km 342,55 do 329,5 /Nowa Wie Podgrna-Dbno/. Na terasie zalewowej pradoliny Warta utworzya wiele starorzeczy, na ktrych zimuj ptaki wodne. W obszarze Parku znajduje si te unikalna, bardzo urozmaicona rzeba terenu, wystpuje bogactwo rolin i zwierzt.
- Rogaliski Park Krajobrazowy lecy w dolinie Warty, przez ktr rzeka przepywa od km 290,7 do 259,0 /m. Psarskie-m. Puszczykowo k. Poznania/. Powsta dla ochrony jednego z najwikszych w Europie skupisk wielowiekowych dbw szypukowych oraz bogatej rzeby terenu ze starorzeczami. Park synie z wielu budowli zabytkowych oraz malowniczych zaoe parkowo-paacowych. Najbardziej znany jest rokokowo-klasycystyczny paac w Rogalinie z otaczajcym go zabytkowym parkiem francuskim i angielskim, ze starymi dbami - Lechem, Czechem i Rusem /w paacu mieci si Oddzia Muzeum Narodowego w Poznaniu/.
- Sierakowski Park Krajobrazowy obejmujcy pagrkowate tereny w pnocnej czci Pojezierza Wielkopolskiego, przez ktry rzeka przepywa od km 154,0 do 136,5 /m. Smugi-m. Chorzpowo/. Krajobraz Parku charakteryzuje si du iloci wzgrz morenowych, jezior, strumieni i gstych lasw. Warta przecina go i dzieli na dwa bardzo zrnicowane obszary. Na prawym brzegu mamy wydmowy teren Puszczy Noteckiej prawie w caoci poronity jednolitymi borami sosnowymi. Na lewym brzegu wystpuj lasy bukowe i mieszane oraz najwiksze i najgbsze jeziora w Parku. W obszarze Parku znajduj si take liczne zespoy dworsko-parkowe, z ktrych najbardziej znany mieci si w Sierakowie.


Na skraju doliny Warty, na prawym jej brzegu pomidzy km 234,0 a 225,0 /pod poznaskimi miejsc. Czerwonakiem a Bolechowem/ pooony jest Park Krajobrazowy Puszcza Zielonka . Obejmuje on tereny Puszczy Zielonki stanowice jeden z najwikszych naturalnych kompleksw lenych wielkopolski o urozmaiconej, polodowcowej rzebie powierzchni, z najwyszym wzniesieniem Dziewicz Gr /143 m n.p.m. /.
Trzeci dolny odcinek Warty od Santoku do Kostrzyna n. Odr wchodzi w skad drogi wodnej Wisa - Odra. Rzeka pynie tu w kierunku zachodnim w pradolinie torusko - kostrzyskiej. Od Santoku do km 52,0 pynie Warta wzdu wysokich 30-70 m skarp moreny czoowej.


Ujciowy odcinek rzeki to szeroka Dolina Soska z rezerwatem ptactwa wodnego "Sosk" i Parkiem Narodowym "Ujcie Warty" /od km 7,6 do 22,3/. Do atrakcji turystycznych szlaku dolnej Warty mona zaliczy: ww. rezerwat ptactwa wodnego i Park Narodowy, miasto Kostrzyn n. Odr z adn przystani turystyczn w km 2,3; ZOO Safari w wierkocinie w km 28,5; miasto Gorzw Wlkp. z nabrzeem w km 56,5.
Szeroko szlaku eglownego tego odcinka Warty wynosi 65,0 m. Gboko tranzytowa przy SNW wynosi 100 cm, a przy SW 180 cm. Przy WW najmniejszy przewit wystpuje pod mostem drogowym w km 2,45 w Kostrzynie n. Odr i wynosi 3,90 m. Przewity pozostaych mostw wynosz 4,0 m i wicej. Pojedyncze statki, ktre mog pywa po tym odcinku drogi wodnej nie powinny przekracza 82,0 m dugoci i 9,5 m szerokoci.

Note Dolna


Drug pod wzgldem dugoci jest rzeka Note dolna /187,2 km/, ktra jest te najduszym fragmentem drogi wodnej Wisa-Odra zaliczonej do sieci europejskich rdldowych drg wodnych i oznaczonej numerem E 70. Jest rzek nizinn, a z uwagi na swj charakter i warunki eglugowe dzieli si na cz skanalizowan i swobodnie pync:
odcinek skanalizowany od Kanau Bydgoskiego do Krzya liczy 137,3 km /od km 38.9 do 176,2/ i zaliczony zosta do klasy Ib. Koryto rzeki obudowane jest budowlami regulacyjnymi /ostrogi, tamy rwnolege, narzut kamienny/. Posiada czternacie stopni wodnych /jaz pitrzcy wod i luza eglugowa/. Wszystkie luzy s jednokomorowe o wymiarach komr 57,40 x 9,60 m i konstrukcji betonowej / za wyjtkiem luzy w Krostkowie, ktra ma konstrukcj ziemn/.


Wysokoci spadw na luzach wahaj si od 0,43 m /luza w Krostkowie/ do 2,80 m /luza w Gromadnie/. Za pomoc tych luz statki pync niejako kanaem pokonuj spad wynoszcy 26,93 m. Szeroko szlaku eglownego Noteci skanalizowanej wynosi od 25 do 30 m i oznakowany jest on znakami eglugowymi brzegowymi.
Gbokoci tranzytowe wahaj si od 1,20 do 1,60 m w zalenoci od poziomu pitrzenia.


Okres nawigacji: zaleny jest od warunkw hydrometeorologicznych /jazy skadane s na zim i stawiane na wiosn/ i rozpoczyna si w kwietniu a koczy na pocztku grudnia.
Przy WW najmniejszy przewit wystpuje pod mostem kolejowym w Drawskim Mynie /km 170,38/ i wynosi 3,4 m. Przewity pozostaych mostw przekraczaj 4,0 m.
odcinek swobodnie pyncy - nieskanalizowany od Krzya do Santoku liczy 49,9 km /od km 176,2 do 226,1/ i zaliczony zosta do II klasy. Koryto rzeki zabudowane zostao systemem tam poprzecznych /ostrg/ i podunych /rwnolegych/.
Szlak eglowny Noteci wolnopyncej jest szerszy od odcinka skanalizowanego i szeroko ta wynosi od 30 do 35 m. Rwnie oznakowany jest znakami eglugowymi brzegowymi.
Gboko tranzytowa wynosi 1,20 m przy NW i 2,00 m przy W.


Okres nawigacji: trwa od marca do grudnia. Przy WW najmniejsze przewity wystpuj pod mostami drogowymi w Trzebiczu /km 197,6/ i Gocimcu /km 207,23/. Przewity pozostaych mostw przekraczaj 4,0 m.
Statki pojedyncze, ktre mog pywa po obydwu odc. Noteci dolnej nie powinny przekracza 57,0 m dugoci i 9,20 m szerokoci.
Note dolna pynie rodkiem szerokiej pradoliny torusko-eberswaldzkiej wyrzebionej przez wody topniejcego lodowca.
Brzegi rzeki porastaj pola uprawne, malownicze ki i torfowiska /czsto podmoke/, za krawdzie doliny otoczone s pasmami moreny czoowej, tworzcej krajobraz grzysty, stanowicy ciekaw odmian na rwninnym terenie.
Takie pikne krajobrazy znajdujemy m.in. na prawym brzegu rzeki, na odc. od ujcia rz. Drawy /km177,2/ do m. Klesno /km 192,0/ i od km 223,0 do m. Santok / w km 226,1/ oraz na lewym brzegu w Czarnkowie i okolicy. Czuje si tu rwnie klimat Puszczy Noteckiej.


Rzeka nie przepywa bezporednio przez tereny Puszczy, ale w wielu miejscach bardzo si do nich przyblia pync prawie ich skrajem. Tak jest w okolicach Czarnkowa, Wielenia, Drawska, Drezdenka. Dlatego warto si tu zatrzyma by zapuci si w lasy Puszczy, syncej z bogactwa runa lenego, obfitoci zwierzyny ownej, ukrytych w gstwinie oczek wodnych i zobaczy sporo osobliwoci przyrodniczych m.in. okazy starych i piknych drzew lipy, dbw i bukw, a take pooddycha nieskaonym powietrzem Puszczy.


Na szczegln uwag turysty zasuguje Santok, pooony w Kotlinie Gorzowskiej u zbiegu Warty i Noteci. Z jednej strony /prawy brzeg/ otoczony wynios moren czoow, a z drugiej /lewy brzeg/ spogldajcy na rozlege tereny doliny Warty i Noteci. No i ta przysta przy prawym brzegu Noteci nadajca Santokowi dodatkowej atrakcyjnoci i doskonale promujca turystyk wodn.

Note Grna


Rzeka Note grna ma dugo 62,1 km / od km 59,5 do 121,6/, jest rzek skanalizowan, przepywajc przez pi jezior w kolejnoci od J. Gopo: Szarlej, Mielno, Wojdal, Sadogoszcz, Pturek /druga nazwa Wolickie/, zaliczona do klasy Ia drogi wodnej. Wchodzi w skad drogi wodnej Warta - K. Bydgoski. Koryto rzeki ubezpieczone jest budowlami faszynowymi, przewanie opaskami z kiszek i walcw, wzmocnionymi palisad. Posiada dwie luzy eglugowe jednokomorowe o wymiarach komr 42,0 x 4,93 m wykonane z betonu i cegy klinkierowej. Za pomoc nich statki pokonuj spad wynoszcy 4,65 m /w kierunku K. Grnonoteckiego/. Szeroko szlaku eglownego wynosi od 15 do 20 m i jest on oznakowany znakami eglugowymi brzegowymi.
Gbokoci na szlaku wahaj si od 0,80 do 1,20 m w zalenoci od poziomu pitrzenia.


Okres nawigacji: od kwietnia do listopada. Przy WW najmniejsze przewity wystpuj pod mostami:
- kolejowym w km 64,6 - 3,5 m
- kolejowym w Mtwach w km 67,38 - 2,8 m
- kolejowym w Kocielcu w km 74,76 - 3,2 m
- drogowym w Pakoci w km 80,94 - 2,9 m
- drogowym w Barcinie w km 99,14 - 3,8 m
- drogowym w abiszynie w km 116,08 - 3,3 m
- drogowym w abiszynie w km 116,72 - 3,505 m
- Pozostae mosty przekraczaj 4,0 m.


Ze wzgldu na mniejsze gabaryty luz, dopuszczalne wymiary statkw, jakie mog porusza si po tej drodze wodnej wynosz: dugo - 42,0 m a szeroko - 4,88 m.
Note grna pynie szerok i bardzo pask dolin. Spadek rzeki jest niewielki /na niektrych odcinkach wynosi 0,08 do 0,1 ?/. Na skraju doliny wystpuje krajobraz rwnin i wzniesie morenowych, pagrkowaty pojezierny oraz terasw z wydmami. Szlak urozmaicaj wyej wymienione jeziora, z ktrych najwiksze to Mielno i Pturek. Wzdu ich brzegw jest kilka przystani sportowych i miejsc do zacumowania. Warto rwnie zatrzyma si i zwiedzi nastpujce miejscowoci:
- Pako w km 80,94
- Barcin w km 99,40
- Lubostro /zabytkowy paac/ w km 107,70
- abiszyn w km 116,08

Jezioro Gopo


Jezioro Gopo o dugoci 27,5 km /od km 32,0 do 59,5/ jest jeziorem rynnowym podpitrzonym /jazem w Pakoci/, zaliczonym do III klasy drogi wodnej. Rwnie wchodzi w skad drogi wodnej Warta K. Bydgoski. Szlak eglowny oznakowany jest znakami pywajcymi- pawami, take znakami eglugowymi brzegowymi. Szeroko szlaku wynosi 50,0 m. Gbokoci na szlaku wahaj si od 1,80 do 2,40 m w zalenoci od poziomu pitrzenia.

Okres nawigacji: od kwietnia do listopada. Wymiary statkw, jakie mog pywa po jeziorze s takie same jak dla Kanau lesiskiego.
Gopo jest jednym z najwikszych jezior w Polsce. Ma 2155 ha powierzchni, 500 do 2500 m szerokoci i 16,6 m gbokoci. Linia brzegowa liczy ponad 90 km dugoci i jest bardzo urozmaicona. Brzegi jeziora s paskie, miejscami podmoke, wysze tylko w poudniowej czci, z nieregularnym zadrzewieniem. Jezioro Gopo objte jest parkiem krajobrazowym o nazwie: Nadgoplaski Park Tysiclecia. Utworzony on zosta w celu ochrony rodowiska przyrodniczego, krajobrazu oraz walorw historycznych regionu zwizanego z pocztkami pastwa polskiego.
Wzdu brzegw jeziora znajduj si liczne przystanie sportowe, orodki wypoczynkowe, kpieliska.


Atrakcj turystyczn tego regionu jest Kruszwica pooona w pnocnej czci jeziora z obowizkowo odwiedzan Mysi Wie.
Kana Bydgoski jest dwustopniowy, jego szczytowe stanowisko zasilane wodami Kanau Grnonoteckiego zawiera si pomidzy luzami Osowa Gra i Jzefinki. Szeroko szlaku eglownego wynosi 28,0 m i oznakowany on jest znakami eglugowymi brzegowymi. Gboko wody w kanale wynosi od 1,60 do 2,00 m w zalenoci od poziomu pitrzenia.
Okres nawigacji: od kwietnia do listopada. Przy WW najmniejsze przewity wystpuj pod mostami drogowymi na dolnych gowach luz: Prdy-3,85 m i Osowa Gra-3,78 m. Przewity pozostaych mostw wynosz ponad 4,00 m.

Poprawiane: poniedziałek, 10 stycznia 2011 00:39
Piotr

Piotr

Instruktor eglarstwa, uczestnik niezliczonych rejsw morskich i rdldowych, z zawodu inynier

Strona www: kanaly.info

Najnowsze artykuły autora Piotr

Zobacz także

Więcej z tej kategorii: « Locja Ostrda - Kostrzyn - opis szlaku Ptla uaw (uawska) - mapa »

1 Komentarz